Yalancı Dolma
Kartlardan tamamlanan tarif
Bu uygulama karttaki notlar temel alınarak, dış kaynaklar ve küçük ölçekli deneme ölçüleriyle tamamlandı. Henüz mutfakta sınanmadı. Eklenen bilgileri aşağıdaki kaynak ve tamamlama notlarında bulabilirsiniz.
Asma yaprağıyla deneme • Yaklaşık 15–20 küçük sarma • Hazırlık 30–40 dakika, son pişirme 35–50 dakika
Malzemeler
- 250 g soyulmuş kuru soğan
- 25 ml hacminde pirinç; yıkanıp süzülmüş
- 37,5 ml zeytinyağı
- 15 g ayıklanmış dereotu, 10 g ayıklanmış taze nane
- 10 ml limon suyu, 2 g tuz, ⅛ çay kaşığı karabiber ve ⅛ çay kaşığı şeker
- Soğan için 75 ml su; son pişirme için 150 ml sıcak su, gerekirse 25–50 ml daha
- 20–25 orta boy asma yaprağı; birkaçı tencere tabanına
Yapılışı
- Taze yaprakları yumuşayana kadar birkaç dakika haşlayın. Salamura kullanıyorsanız yıkayıp tuzunu kontrol edin; gerekirse suda bekletin. Sert saplarını kesin.
- Soğanı çok ince doğrayın. 75 ml suyla kapağı kapalı, hafif ateşte yumuşatın. Sonra kapağı açıp suyunu çektirin; dibini tutturmadan karıştırın. Gerekirse yumuşatmak için eklediğiniz suyu ayrıca kaydedin.
- Yağın 25 ml’sini, pirinci, şekeri, karabiberi ve tuzu ekleyip 1–2 dakika karıştırın. Ocaktan alın; kıyılmış otları ve limon suyunun yarısını katın. Harcı ılıtın; pirincin burada tamamen pişmesi beklenmez.
- Yaprakların damarlı yüzü üste gelecek şekilde harcı paylaştırın. Pirincin şişmesine yer bırakarak sarın. Tabanı yaprakla kaplanmış küçük bir tencereye sıkça dizin.
- Kalan yağ ve limon suyunu, 150 ml sıcak suyu ekleyin. Küçük, ısıya dayanıklı bir tabakla hafifçe bastırın. Kaynama başlayınca kapağı kapatıp en kısık ateşte 35–50 dakika pişirin.
- Yaklaşık 30. dakikada bir sarmayı açıp pirinci kontrol edin. Su bitmiş ama pirinç diriyse 25 ml sıcak su ekleyin; gerekirse tekrarlayın. Pirinç ve yaprak yumuşayınca kapatın. 15–20 dakika dinlendirip ılık servis edin.
Karttaki metin
Malzemeler
1 kg soğan
1 çay fincanı pirinç [“fincan” sözcüğünün önceki yazımı çizilmiş]
1,5 fincan zeytinyağı
3 demet dereotu
2 demet nane
Karabiber, tuz
Çok az toz şeker
1 limonun suyu
Yapılışı
Soğan ince doğranır, üç fincan suyla, suyu çekinceye kadar kaynatılır (karıştırılarak).
Düdüklü tencerede hafif ateşte 40 dakika.
+ 1 fincan su.
Kaynak ve tamamlama notları
K: Karttaki bilgi. D1–D8: Aşağıda bağlantısı verilen dış kaynak. U: Ölçü, yorum veya ilk deneme için yapılan uyarlama. K+U, malzeme kartta olsa da kullanılan ölçünün uygulama için seçildiğini belirtir.
Ölçüler ve seçimler
Ölçü notu: Çay fincanını 100 ml kabul ederek pirinç, yağ ve ilk suyu ¼ ölçeğe indirdik; bu hacim kartta tanımlanmıyor. Otların, limonun ve baharatların gramları uygulama seçimidir. Kartın +1 fincan su notu bu kabulle 25 ml’ye iner; yapraklı denemede bu miktar yerine 150 ml ile başlıyoruz. Soğan–pirinç oranı bilerek korunur.
- 250 g soyulmuş kuru soğan [K; kartın ¼’ü]
- 25 ml hacminde pirinç; yıkanıp süzülmüş [K+U]
- 37,5 ml zeytinyağı [K+U]
- 15 g ayıklanmış dereotu, 10 g ayıklanmış taze nane [K+U]
- 10 ml limon suyu, 2 g tuz, ⅛ çay kaşığı karabiber ve ⅛ çay kaşığı şeker [K+U]
- Soğan için 75 ml su [K+U]; son pişirme için 150 ml sıcak su, gerekirse 25–50 ml daha [U]
- 20–25 orta boy asma yaprağı; birkaçı tencere tabanına [D3+U]
İşlem adımlarının dayanağı
- D3; salamura hazırlığı U
- K; küçük ölçek için yöntem ayrıntısı U
- D4+U
- D3; harç miktarına göre adet U
- D3; miktar ve süre U
- U
D3 asma yaprağı, sarma ve tabak altında pişirmeyi; D4 harçta pirincin soğandan sonra, otların ocaktan alınınca eklenmesini destekler. Bu kaynakların fıstık, üzüm ve ek baharatları alınmadı. Yaprak adedi, pirincin gramı ve kullanılan toplam suyu kaydedin.
Dış kaynaklar
Kaynak taraması ve tarif hazırlığı: 23 Ekim 2026.
